Hesaplamalar — ES4PS

Kapasite, elektriksel, yakıt, HVAC, akustik, sismik, basınç hesapları. Diğer firmaların atladığı hesapları yapıyoruz…

Her disiplin için doğru standart. Her path için doğru hesap. Atlanan hesap yok…

Çoğu mühendislik firması “sizing” yapar — etiket güç değerini seçer, model katalogdan işaretler. Ama bir güç sistemi sahada doğru çalışsın diye yapılması gereken hesaplar çok daha fazla. Biz sistemin tüm path’lerini modelliyoruz: elektrik path’i, yakıt path’i, hava path’i, ses path’i, mekanik yük path’i.

Bunu yapmadığınızda ne olur? — radyatör ısı atmaz, transfer şalteri arc-flash’la patlar, susturucu yeterli olmaz, gürültü şikayetleri olur, yakıt tankınızda uzun süre bekleyen yakıt bozulur… Bunların hepsini biz hesaplıyoruz.

Hesap Kategorileri (7 kart)

1. Kapasite Hesapları

Yük profili analizi — sürekli, peak, transient, motor starting
Sizing methodology — derating (rakım, sıcaklık, yakıt türü), redundancy (N, N+1, 2N)
Future expansion — 5 ve 10 yıl projeksiyon

Standartlar: ISO 8528-1, NFPA 110, IEEE 446

2. Elektriksel Hesaplar

Load flow — daimi rejim akım/voltaj dağılımı
Short circuit (IEC 60909) — eşit/farklı arıza akımları, asimetrik bileşen
Arc flash (IEEE 1584) — incident energy, PPE seviyesi, sınır mesafeleri
Coordination — selektivite, breaker/röle ayarları, IEEE C37
Harmonik (IEEE 519 / IEC 61000) — THD limitleri, filter sizing
Motor starting — direct-on-line, soft start, VFD karşılaştırma
Voltage dip & transient — UPS uyumu, ITIC eğrisi

3. Yakıt Sistem Hesapları

Storage sizing — 24h / 72h / 7-day runtime + redundancy
Day tank — gravity feed vs. transfer pump, return loop
Polishing — partikül + nem + biyolojik kontaminasyon ayrımı
Pressure drop — pipe sizing, vent area, dip-tube analysis
Spill containment — bund volume, leak detection (EN 13160)

Standartlar: EN 12285, KIWA-BRL-K903, BS 799, UL 142, API 650, NFPA 30, NFPA 37

4. ★ HVAC / Havalandırma / Soğutma — Atlanan Hesabın Şampiyonu

Çoğu jeneratör odası ilk ısı atımı testinde başarısız oluyor. Sebebi neredeyse her zaman aynı: radyatör fan’ının statik basınç kapasitesi, hava akışının yenmesi gereken toplam basınç kaybından düşük. Bazen ise tam tersi — aşırı yüksek olur ve oda içinde olması gerekenin üzerinde bir vakum oluşturur; sonuç olarak oda kapısı açılmıyor, açıldığında ise ISG/HSE yönetmeliklerine uygunsuz bir kuvvet uyguluyor.

Bizim hesapladığımız path:

[Dış hava — alternator ucundan oda girişi]
    ↓ ΔP₁ = giriş panjuru direnci
[Filter / pre-filter]
    ↓ ΔP₂ = filtre basınç kaybı (kirli durum dahil)
[Oda içi: alternator → engine geçişi]
    ↓ ΔP₃ = ducting + yön değişim kayıpları
[Jeneratör radyatörü core (fan ile)]
    ↓ ΔP₄ = ısı eşanjörü tarafı direnci
[Egzoz panjuru / discharge ducting — radyatör ucundan oda çıkışı]
    ↓ ΔP₅ = çıkış direnci
[Dış hava]

ΣΔP < Fan static pressure capacity  (× safety factor)

NOT: Bu path’i diyagram olarak gösteren teknik çizim (airflow-path-genset-room.svg) güncellenecek — hava akış yönü düzeltilecek (alternator tarafından oda girişi, radyatör tarafından çıkış). Detay TODO.md’de.

Bunun yanında:

Free cooling stratejisi (Avrupa veri merkezi şartı)
Hot/cold aisle isolation (veri merkezi)
Make-up air balansı

Standartlar: ASHRAE 90.1, ASHRAE Handbook (HVAC), ASHRAE TC 9.9 (mission critical), EN 13779, AMCA 210, NEBB Procedural Standards, NFPA 90A

5. ★ Akustik (intake / room / exhaust)

Akustik mühendislik üç ayrı yol üzerinden ses dağılımıdır — pek çok firma sadece “muffler ekledim” der ve durur. Biz tüm üç path’i modelliyoruz:

[Genset (kaynak)]
    ├─→ INTAKE PATH:  oda → giriş louver → dış ortam
    ├─→ EXHAUST PATH: motor → silencer → baca → dış ortam
    └─→ STRUCTURAL PATH: kabin duvar + yer + tavan (transmission loss)

NOT: Üç path’i ve typical dB seviyelerini gösteren teknik diyagram (acoustic-path-analysis.svg) bu fazda eklenecek — TODO.md’de takip ediliyor.

Her path için ayrı insertion loss hesaplanır, sonra log-sum ile toplam dış ses seviyesi:

Mesafe attenuation (free field / hemi-sphere)
Ground absorption
Atmospheric absorption
Bina yansımaları
Mevzuat sınırı (gece/gündüz, mesafe-ağırlıklı)

Standartlar: ISO 3744, ISO 3746, ISO 8528-10, ISO 9612, BS 4142, EC Outdoor Noise Directive 2000/14, ANSI S12.18 ve ASHRAE Handbook (Sound & Vibration Control)

6. Sismik

Herhangi bir yer hareketi (deprem) sonrasında ürünlerin sağlıklı şekilde çalışmaya devam etmesi en önemli hususlardan birisidir. Ana şebeke çöktüyse sistemi yedeklemek için kullanılacak olan jeneratörün önemi daha da ön plana çıkar. Bundan dolayı sistemin herhangi bir deprem sonrasında çalışabilir ve emreamade kalabilmesi için bazı önlemlerin alınması gerekmektedir.

Skid — base frame deformasyonu, jeneratör attachment
Enclosure — strüktürel + içerideki ekipman attachment
Day tank attachment — slosh yükü dahil
Switchgear seismic qualification — IEEE 693 onayları

Standartlar: ASCE 7, IBC, Eurocode 8 (EN 1998), AISC 360 + 341, IEEE 693, TS 498 / TBDY 2018 (Türkiye)

7. Basınç (Hava, Su, Yakıt)

Hava — radiator + intake/exhaust, comp air system varsa
Su — coolant loop, heat exchanger, jacket water expansion
Yakıt — line pressure, vent area, day tank vacuum/positive limit

Standartlar: Üretici limitleri, ASME B31.1 (power piping), API 14E (oil&gas piping)

Hangi Yazılımları Kullanıyoruz

Bu işlemler için lisanslı programlar kullanıp, ampirik matematiksel modellemeler ile doğrulama yapıyoruz.

Disiplin	Aktif kullanılan yazılımlar
Elektriksel	ETAP, DigSilent PowerFactory
Yakıt + HVAC	Ashree Tables, NEC, Excel + custom calculation sheets (Mathcad / Python)
Gürültü / Akustik	NEC Acoustix, Custom calculation sheets as per ASHRAE
CFD (havalandırma simülasyonu) ★ ön plan	Custom Python programs, ANSYS Fluent — bağımsız value-add
Sismik	Custom Python programs, ANSYS Mechanical
OE-spesifik sizing yazılımları	OE sizing tools — birden çok üreticinin sizing yazılımıyla bağımsız karşılaştırma yapıyoruz

NOT (Murat’a): Bu listede eksik/yanlış yazılım varsa ekle/düzelt. Site’de açık şekilde isim verilmesi pazarlama açısından güç katıyor — onay bekliyorum.

Standards we apply (bu sayfaya özel özet)

Disiplin	Birincil standartlar
Sizing	ISO 8528, NFPA 110, IEEE 446
Elektriksel	IEC 60909, IEEE 1584, IEEE 519, NFPA 70, BS 7671, IEC 60364
HVAC	ASHRAE 90.1, ASHRAE TC 9.9, EN 13779, AMCA 210, NEBB
Akustik	ISO 3744, ISO 8528-10, BS 4142, EC 2000/14
Yakıt	EN 12285, KIWA-BRL-K903, BS 799, UL 142, API 650, NFPA 30/37
Sismik	Eurocode 8, ASCE 7, IBC, IEEE 693, TBDY 2018
Basınç	Üretici limitleri, ASME B31.1, API 14E

[ Tüm standart matrisimize bakın → ] (link: /standards)

CTA

Hesap atlanmasın diye…

Sizin projenizde hangi hesaplar yapılmadı? Mevcut tasarımınızı peer review ile değerlendirelim — çoğu zaman 2-3 atlanan hesap çıkıyor ve hepsi yüksek-risk.

[ Peer review talep edin → ] (primary CTA) [ Diğer hizmetlerimiz ] (link: /services)

Proje brief'i gönderin → ← Tüm hizmetlere dön